Atuartartoq: Politikerit sumiginnaasut

atuartartut_allagaat_2Allattoq: Piitannguaq Tittussen, Nuuk

Akissaatikinnerpaat partiinit tamanit sumiginnagaapput, pingaartumik Siumumit Inuit Ataqatigiinnillu

1995-imiilli INI A/S pilersinneqarpoq. Siunertaa ajunngissorineqarsinnaagaluarpoq. Ukiorpassuarnili INI A/S-imi attartortut akiliisinneqartarput piginnittut iluanaarutaannik. Qallunaatut taanna ”piginnittut iluanaarutaat” kapitalafkast-imik taagorneqarpoq. INI A/S-ip nittartaagaani takuneqarsinnaavoq 2015-imi INI A/S-imi ineqartut akilersimasaat taanna “piginnittut iluanaarutaat” 85,9 millioner kr.-niusoq, imatut agguaanneqarsimasut: 51,2 mio. kr-nit Namminersorlutik Oqartussat karsiannut, Qaasuitsup Kommunianut 13,5 mio. kr.-nit, Qeqqata kommunianut 11,6 mio. kr.-nit. Aammalu Kommuni Kujallermut 9,6 mio. kr.

Tassa imatut paasisariaqarpoq; INI A/S-imi ineqartut 2015-mi piginnittut iluanaarutissaannik akiliisimapput 85,9 mio. kr.-ninik. Taakkua ineqartut inigisaannut iluaqutaanatillu atugassaanngillat, naak inigisarpassuit aserfallannikuugaluaqisut.

Aalaakkaasumik INI A/S-imi attartortut ukiuni kingullerni tallimani akilersimassavaat agguaqatigiissillugu 70 – 90 mio. kr.-nit akornanni ukiumut – tassa 350 milliunit 500 millionillu akornanni “piginnittut iluanaarutissaattut” ukiuni tallimani kingullerni.

Ilisimaarivara INI A/S inatsisit, peqqussutit, aalajangersakkallu Namminersornerullutik Oqartussaneersut / Namminersorlutik Oqartussaneersut malillugit iliortut.  Ersarissumimmi allaqqasoqarmat taamatut inatsisiliortuniit inatsisartutsinniit pisinnaatitaaffeqartut. Aningaasat pineqartut kapitalafkast – piginnittut iluanaarutaat inatsisartutta akuerisarivaat, aserfallatsaaliinermut ineqarnermullu atortariaqanngitsut – taamaallaalli piginnittunut iluanaarutaasussatut isumaqarfigineqarlutik.

Taannarpiarlu isornarluinnartutut isigivara – allatummi oqaatigineqarsinnaangillat innuttaasut pissakinnerpaat immikkut ittumik imaluunniit ersarissumik oqaatigalugu; akileraarutigineqareersut 42-44% (siornatigullu 42-46% akornani) qaavatigut immikkut 21%-imik ineqarnertik aqqutigalugu akileraartitaapput.

Nunatsinni pissakinnerpaat taamaasillutik qaammatit tamarluinnaasa 63-66%-imik akileraartitapput! Taamatut inatsisiliorsimanermi Partiit marluk nunatsinni annersaat akisussaasut tassaapput Siumut aammalu Inuit Ataqatigiit.

Siornatigut oqaatigineqarnikuuvoq kapitalafkast eqqartorneqartillugu, Danmarkimi 11 %-imik annertussuseqartoq – tamannalu oqaatigineqarsimavoq, niuernermi iluanaarutitut assorsuaq pitsaasuusoq, tamannalu pissusissamisoortutut isigineqarpoq inissiat pitsaassutsimikkut ajunngitsumik nalilerneqartarmata. INI A/S-illi inissiaatai taamatut oqaatigineqarsinnanngilluinnarput.

Maanna ukiut 22-it INI A/S pilersinneqarmalli ingerlasimalerput. Oqaatigisinnaanngilara erseqqissumik INI A/S ukiut 22-it ingerlasimanerani INI A/S-imi ineqartut “piginnittut iluanaarutaannik” taasamik qanoq akilersuitinneqarsimanersut – aammalu aalakkaasumik 21%-iusimanersoq. Kisitsisilli qulaani taakkartukkakka aallaavigissagukkit INI A/S-imi ineqartut ukiuni 22-ini akilersimassavaat minnerpaamik 1,5 milliartit missaanni, immaqaluunniit annertunerusumik 2 milliartit tungaannut.

Pisortat inissiaataannik attartortut annertuumik piginnittunit iluanaarniapiluffigineqarput, naak inissiarpassuit aserfallalluinnaraluartut ukiorpassuarni, aningaasallu aserfallatsaaliuinernut atorneqanngisaannarlutik annerusumik.

Apeqquserusunnarpoq ilumut inatsisartut inatsisartuusarsimasullu ineqarnermut inatsisit, peqqussutit aalajangersakkallu ilisimaaralugit akuerisimaneraat. Apeqquserusunnarportaaq atorfilinnit inatsisilerituunit suliariinnagaasimanersut inatsisartunillu akueriinnagassanngortinneqarsimanersut. Partiit tamarmiusut aperisariaqarsorinarput akisussaassuseq sumiissimanersoq taamatut inatsisiliortoqarsimasinnaanera pillugu. Taamatut inatsisiliortoqarsinnaappat oqaatigisariaqarpoq inatsisartut inatsisartuusimasullu annertuumik innuttaasunik pissakinnerpaanik sumiginnaasimasutut.

Ajoraluaqaarli partiiaqqat pilersinneqarsimasut ullumikkut ingerlasut suli Demokraatit, Parti Nalerarlu Siumumut Inuit Ataqatigiinnullu maleruutiinnartarsimamata. Allaallu akornutaaginnartutut oqaatigisariaqarlutik – qulaani allaaserisakka soqutiginngilluinnarmatigit aallutissallugit, allaallu ilaatigut inuttaasut pissakinnerpaat suli artukkerneqarnissaannik suleqataasarsimallutik – Siumumut Inuit Ataqatigiinnullu naalakkersuisooqataasarnermikkut.

Isumaqarnaraluarpoq S.I.K pissutsit tamakku pillugit akulerusimanerujussuusimassagaluartoq. Aammattaaq kattuffiit allat apeqqutinut taamaattunut akuunerusinnaagaluarput – naak nalunngikkaluarlugu kattuffiit taakku ilaasortaat  akissaatikinnerpaanut ilaatigut ilaanngikkaluartut. Taamaattoqanngilarli, naak innuttaasut pissakinnerpaat Namminersorlutik Oqartussat suliffeqarfiutaasigut allatigut aamma annertuumik tatisimaneqaraluartut inuuniarnermikkut.

Piffissanngorsorinarpoq tamat oqartussaaqataanerata tassa demokratiip nunatsinni annertunerujussuarmik innuttaasunit eqqumaffigineqarnissaa nakkutigineqarnissaalu. Qinersisartut innuttaasut pingaartumillu pissakinnerpaat annertuumik tamanna namminneerlutik piumasarisariaqalerpaat, pissutsit ilorraap tungaanut saatinneqarnissaat siunertaralugu.

Aaqqissuisut

Nunarput pillugu sammisaqarfik

%d bloggers like this: